(मी स्वतः पंतप्रधान कार्यालयात असताना, सर्वश्री ए. एस. दुलत आणि एम. के. नारायण साहेबांचा पी.ए. राहिलो असल्याने,
गुप्तचर कारवाई म्हणजे काय आणि त्या कशा कार्य करतात याची थोडी
कल्पना होती. शत्रू देशांत राहून आलेल्या काहींनी त्यांचे किस्सेही सांगितले होते.
अर्थात, त्यावर मी कधीही लेख लिहिणार नाही. हा लेख लिहिताना
संदर्भासाठी आणि भाषा शुद्धीसाठी एआयचा वापर केला आहे.)
गेल्या रविवारी मुलाने विचारले, “बाबा, धुरंधर सिनेमा
पाहणार का?” माझ्या डोक्यात प्रकाश पडला. गेल्या १५
वर्षांपासून आम्ही नवरा-बायको दोघांनी थिएटरमध्ये जाऊन सिनेमा पाहिलाच नव्हता.
तसेही मला सिनेमा वगैरे पाहण्याचा शौक नाही, आणि घरात मोठा
टीव्ही असल्याने थिएटरमध्ये जाऊन सिनेमा पाहण्याची जिद्द सौ. ने कधी केलीच नव्हती.
असो. २०२६ च्या आधुनिक सुविधांनी युक्त, थंडगार ए.सी.
थिएटरमध्ये २५० रुपयांचे पॉपकॉर्न आणि पेप्सी (सिटच्या एका बाजूला पेप्सी
ठेवण्याची जागा असते) घेऊन आम्ही चार तासांचा धुरंधर २ सिनेमा पाहिला.
त्याच्या आधी टीव्हीवर पहिला भागही पाहिला. धुरंधर हा सिनेमा सर्वांनी
पाहिलाच असेल, तरी त्याची कथा थोडक्यात:
आदित्य धर दिग्दर्शित धुरंधर (२०२५) आणि त्याचा नुकताच प्रदर्शित झालेला दुसरा भाग धुरंधर: द
रिव्हेंज (२०२६) हे हिंदी चित्रपट खऱ्या जागतिक घडामोडी
आणि गुप्तचर मोहिमांवर आधारित हाय-व्होल्टेज ‘स्पाय थ्रिलर’ आहेत. या सिनेमात
जसकीरत सिंग रंगी नावाच्या भारतीय गुप्तहेराची कथा आहे, जो
हम्झा अली मजारी या बनावट ओळखीने पाकिस्तानमधील कराचीच्या ल्यारी भागात अंडरकव्हर
एजंट बनून जातो. भारतावर होणारे दहशतवादी हल्ले रोखणे, विशेषतः
२६/११ सारख्या कटांमागील गुन्हेगारी सिंडिकेट आणि आयएसआयचे नेटवर्क उद्ध्वस्त करणे,
हे त्याचे मुख्य ध्येय असते.
या सिनेमात आर. माधवन (अजित डोवाल सारखा) संजय दत्त, अक्षय खन्ना आणि अर्जुन रामपाल यांच्याही महत्त्वाच्या भूमिका आहेत. या शिवाय शत्रूच्या गोटात अनेक वर्षे राहणाऱ्या
एका एजंटचा भावनिक सांसारिक प्रवास ही धुरंधरमध्ये मांडला आहे.
मोदीजी सत्तेत आल्यानंतर गुप्तचर धोरणात मोठा बदल झाला.
पूर्वी केवळ निरीक्षण व माहिती संकलनावर भर होता, परंतु
आता “डॉक्ट्रिन” बदलून प्रत्यक्ष कारवाईवर भर देण्यात आला आहे. सिनेमाच्या
सुरुवातीला पाकिस्तानातील दहशतवाद्यांवर झालेल्या कारवायांचा उल्लेख येतो. पहलगाम
हल्ल्याचा मास्टरमाइंड सुलेमान शाह, एकेकाळचा पाकिस्तानी
सैनिक, भारतीय दलांच्या ऑपरेशनमध्ये ठार झाला. त्याच्यासह
आणखी दोन दहशतवादी मारले गेले.
गेल्या काही वर्षांत, विशेषतः २०२२
आणि २०२३ पासून, भारतात विविध दहशतवादी हल्ल्यांत सहभागी
असलेल्या आणि पाकिस्तानात आश्रय घेतलेल्या सुमारे २० ते २५ हून अधिक हाय-प्रोफाइल
दहशतवाद्यांचा ‘अज्ञात हल्लेखोरांनी’ खात्मा केला आहे. यामध्ये पठाणकोट हल्ल्याचा
मास्टरमाइंड शाहिद लतीफ, लष्कर-ए-तैयबाचा टॉप कमांडर अदनान
अहमद (उर्फ अबू हन्झला), खलिस्तान कमांडो फोर्सचा प्रमुख
परमजित सिंग पंजवार, जैश-ए-मोहम्मदचा मौलाना रहीम उल्लाह
तारिक, २६/११ हल्ल्याशी संबंधित साजिद मीर (काही
दाव्यांनुसार), आयसी-८१४ हायजॅकर झहूर मिस्त्री (उर्फ झाहीद
अखून), लष्करचा अक्रम गाझी, हिजबुल
मुजाहिद्दीनचा बशीर अहमद पीर, आणि भारतीय नागरिक सरबजीत सिंग
यांची हत्या करणारा आमिर सरफराज उर्फ तांबा यांचा समावेश आहे.
या गूढ हत्यांमुळे पाकिस्तानातील दहशतवादी संघटनांमध्ये
मोठी घबराट पसरली असून, हे अज्ञात हल्लेखोर नेमके कोण आहेत याबाबत
अद्याप अधिकृत माहिती समोर आलेली नाही.
धुरंधर सारख्या चित्रपटांतून आजच्या
‘नव्या भारताचे’ कणखर धोरण स्पष्टपणे प्रतिबिंबित होते. भारत आता केवळ स्वतःच्या
सीमांचे रक्षण करण्यापुरता मर्यादित राहिला नसून, राष्ट्राच्या
सुरक्षेला धोका निर्माण करणाऱ्या शत्रूला जगाच्या कोणत्याही कोपऱ्यात शोधून
संपवण्याची क्षमता आणि इच्छाशक्ती बाळगतो.
तरीही अनेक पुरोगामी लोकांचे म्हणणे आहे की धुरंधर सिनेमा
हा सरकारी प्रचार आहे—२०१४ पूर्वीच्या सरकारला बदनाम करणे हा हेतू आहे. सनातनी
मतदारसंघ मजबूत करण्यासाठी देशात संप्रदायिकता वाढविणे हा छुपा हेतू आहे. तथापि, दुसरीकडे काहींचे म्हणणे असे आहे की आपल्या देशातील गद्दारांची पोल या
सिनेमाने जगासमोर आणली आहे. आपले मत काय आहे?
No comments:
Post a Comment