हडताल आणि विश्वासघात

शर्माजी गेली वीस वर्षं एका औद्योगिक नगरीतील एका फॅक्टरीत सुपरवायझर म्हणून काम करत होते. ते साधे-भोळे, प्रामाणिकपणे काम करणारे होते. त्यांच्या मुलाने नुकतीच इंजिनिअरिंगची परीक्षा पास केली होती आणि तो नोकरीच्या शोधात होता.

एक दिवस स्थानिक कामगार संघटनेचे प्रभावी नेताजी फॅक्टरीत आले. त्यांनी शर्माजींना सांगितलं, “शर्माजी, उद्या हडताल आहे. तुम्ही आमच्या सोबत उभे राहा. मी तुमच्या मुलाला याच फॅक्टरीत नोकरी मिळवून देतो.” शर्माजींना मनात शंका होती, पण मुलाच्या भवितव्यासाठी त्यांनी साथ दिली.

दुसऱ्या दिवशी फॅक्टरीच्या गेटवर घोषणाबाजी सुरू झाली—“नेताजी जिंदाबाद! मालक मुर्दाबाद!” पोलिसांनी गर्दीवर धाव घेतली. शर्माजींसह अनेक कामगारांना बसमध्ये कोंबून दूर नेलं. काही तासांनी सर्वांना सोडून दिलं.

पण सकाळी फॅक्टरीच्या गेटवर गार्डने एक लिफाफा शर्माजींच्या हातात दिला. त्यात लिहिलं होतं:

“शर्माजी, तुम्हाला फॅक्टरीत तोडफोड व दंगा करण्याच्या आरोपाखाली नोकरीतून बरखास्त करण्यात येत आहे.”

शर्माजी हादरले. ते नेताजींना भेटायला गेले, पण नेताजी भेटले नाहीत. उलट नेताजींनी पत्रकार परिषद घेऊन सांगितलं की तोडफोड करणारे त्यांच्या युनियनचे नव्हते. शर्माजींच्या डोळ्यांसमोर अंधार पसरला. आता पगार नाही, पेन्शन नाही. कोर्ट-कचेरी, पोलिस स्टेशन, वकिलांचे खर्च. मुलाची नोकरी तर दूरच, आता घर चालवणंही कठीण झालं. दुसरीकडे नोकरी मिळवणंही अवघड झालं होतं.

काही आठवड्यांत फॅक्टरीत ४० नवीन कंत्राटी कामगार कमी पगारावर रुजू झाले. नेताजींनी नवीन मर्सिडीज विकत घेतली. पण शर्माजींचं आयुष्य उध्वस्त झालं.

ही कथा फक्त एका व्यक्तीची नाही. एकट्या मुंबईतच श्रमिक नेत्यांच्या नादी लागून हजारो शर्माजी बेरोजगार झाले होते.